Vervoersmarkten

We werken in meerdere Europese landen en hebben ruime ervaring met diverse transportmarkten en bijbehorende specifieke kenmerken.

In maart 2010 was ons marktonderdeel als volgt ingericht.

Tsjechië

In de Tsjechische busmarkt zijn openbare aanbestedingen erg beperkt en onderhandse gunningen gebruikelijk. Jaarlijks worden ‘cost-plus’ subsidies toegekend door lokale overheden. Als gevolg van de privatisering is de markt erg verdeeld en kent ongeveer 250 busmaatschappijen.

De staat is verantwoordelijk voor het leveren en financieren van spoorwegdiensten. De spoorwegmarkt wordt meer en meer geliberaliseerd. Doordat de contracten met de staatsbedrijven met 10 jaar zijn verlengd, zijn de mogelijkheden op de middellange termijn beperkt.

Denemarken

Voor busdiensten worden gewoonlijk openbaar aanbesteed. Dit geldt vandaag de dag voor 90 procent van deze diensten.

Zes autoriteiten voor passagierstransport zijn verantwoordelijk voor de busdiensten. De contracten zijn doorgaans kostencontracten, met een gemiddelde lengte van zes jaar. Ze zijn onderhevig aan bonussen en malussen voor kwaliteit en dienstverlening.

De spoorwegmarkt werd in 2000 geopend voor openbare aanbestedingen. De Deense openbare spoorwegmaatschappij exploiteert ongeveer 75 procent van de treinkilometers in Denemarken, via onderhandse gunning.

Het Deense parlement is verantwoordelijk voor de wettelijke omkadering van alle spoorwegdiensten en bepaalt de prijzen. De opbrengstencontracten hebben bonus/malusregelingen gestuurd op stiptheid en klantentevredenheid.

Hongarije

De overheid is verantwoordelijk voor het regionale busvervoer, hoofdzakelijk geleverd door staatsbedrijven die nu beginnen met het uitbesteden van diensten. De gemeentes zijn verantwoordelijk voor het plaatselijke openbaar vervoer. Contracten met exclusieve rechten worden toegekend door openbaar aan te besteden.

Tot op heden wordt de spoorwegmarkt niet openbaar aanbesteed.

Italië

Hoewel de Italiaanse busmarkt begonnen is met liberaliseren, verloopt het openen van de markt erg traag en zijn openbare aanbestedingen nog steeds zeldzaam.

De markt is met lage tarieven gesubsidieerd. De staat financiert en er worden subsidies verstrekt voor investeringen in de busvloot. De provinciale overheden en gemeentes zijn verantwoordelijk voor het busvervoer en voor het vastleggen van het tarievenkader. Contracten zijn doorgaans opbrengstencontracten.

De spoorwegmarkt moet nog worden geliberaliseerd, maar sommige regio's overwegen het openen van de markt.

Nederland

Met uitzondering van de grote steden, wordt de Nederlandse busmarkt openbaar aanbesteed.

De 19 decentrale overheden zijn verantwoordelijk voor het busvervoer en organiseren dit in concessies die periodiek worden toegekend per openbare aanbesteding. De contracten zijn doorgaans opbrengstencontracten, met een gemiddelde lengte van acht jaar.

Van het spoorwegnetwerk wordt weinig openbaar aanbesteed. NS Rail exploiteert 94 procent van de markt. De decentrale overheden zijn verantwoordelijk voor het regionale spoor en de contractvorm verschilt per regio. Doorgaans zijn het opbrengstencontracten die een gemiddelde lengte van 15 jaar hebben.

Polen

De decentrale overheden hebben de mogelijkheid om contracten in de busmarkt toe te kennen door openbaar aan te besteden of door onderhands te gunnen. De markt bevindt zich in het beginstadium van een liberalisatie. De contracten voor stadsexploitaties zijn kostencontracten, met periodes van twee tot zes jaar.

De regionale spoorwegdiensten zijn weer overhandigd aan de regio's, met korte opbrengstencontracten van één tot drie jaar.

Portugal

De busmarkt in Portugal werkt als een commerciële markt onder licentie, met concessies van 10 tot 30 jaar met exclusieve rechten. Er bestaan geen openbare aanbestedingen. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het toekennen van routes door licenties te gunnen aan onafhankelijke busmaatschappijen, of door de diensten direct te leveren. Tariefverhogingen worden bepaald door de overheid.

De spoorwegmarkt moet nog worden geliberaliseerd. Er is tot op heden slechts één geval geweest van een concessie die werd toegekend aan een privébedrijf, namelijk Barraqueiro (dat voor 31,5 procent in handen van Arriva is).

Slowakije

Minder dan 5 procent van de busmarkt werd toegekend door openbaar aan te besteden. De decentrale overheden zijn verantwoordelijk voor het aanbieden en financieren van het openbaar vervoer. Contracten worden gegeven voor één tot negen jaar, met exclusieve rechten.

De spoorwegmarkt is nog niet geliberaliseerd. De overheid is verantwoordelijk voor het aanbieden en financieren van het openbaar vervoer.

Spanje

De Spaanse busmarkt is vooral ingedeeld in concessies.

Er bestaan 19 regio's, met wetgevende bevoegdheid. Meestal worden lange concessies toegekend, met exclusieve rechten, met een duur van 8 tot 25 jaar. De regio's bepalen de tarieven en houden toezicht op het nakomen van de afspraken die in het contract van de concessie zijn overeengekomen.

De spoorwegmarkt moet nog worden geliberaliseerd en er bestaan nog geen openbare aanbestedingen.

Zweden

De marktwerking van de busmarkt begon in de jaren '80 en openbare aanbestedingen zijn goed ingeburgerd.

De verantwoordelijkheid voor busdiensten ligt bij 22 autoriteiten voor passagierstransport die de tarieven, dienstregelingen en contractperiodes bepalen.

De contracten zijn meestal kostencontracten, met een gemiddelde periode van acht jaar. Er bestaan bonussen en malussen voor kwaliteit en dienstverlening.

Het openbaar aanbesteden van het regionale spoorweg is uitgebreid. Het materieel wordt vaak aangekocht door de aanbestedende autoriteit.

Regionale spoorwegcontracten zijn meestal kostencontracten en duren tussen de drie en vijf jaar. Ook hiervoor geldt een bonus/malusregeling voor kwaliteit en dienstverlening. De contracten voor het nationale spoorwegnet zijn meestal opbrengstcontracten, met periodes tussen de 10 en 15 jaar.

UK

De busmarkt in de UK heeft twee verschillende exploitatieomgevingen. Buiten Londen is er sprake van marktwerking na een privatisering in de jaren '80. De busmaatschappijen werken er op commerciële basis, waarbij ze diensten leveren in rechtstreekse relatie met de klant, en waarbij de maatschappijen de winsten en de kostrisico's op zich nemen. Waar een sociale behoefte aan dienstverlening vastgesteld wordt, kunnen plaatselijke autoriteiten de diensten uitbesteden aan maatschappijen op routes die commercieel anders niet haalbaar zijn.

In Londen zelf wordt de busmarkt uitbesteed door de Transport for London. In de contracten worden de vereiste routes, voertuigen en dienstregelingen vastgelegd. Deze worden nauw opgevolgd om de kwaliteit van de dienstverlening te garanderen. Transport for London draagt de inkomstenrisico's door met een kostencontract te werken.

De Britse spoorwegmarkt werkt met openbare aanbestedingen, waarbij vervoermaatschappijen concurrerend kunnen aanbieden op vaste dienstregelingen en dienstverleningen. De Britse spoorwegconcessies duren over het algemeen langer dan de concessies in de rest van Europa.